Sequestration — bankructwo konsumenckie w Szkocji

PodstawyCzym jest sequestration

Sequestration to szkocka nazwa bankructwa konsumenckiego — ta sama procedura, którą w Anglii i Walii nazywa się bankruptcy. Nadzoruje ją Accountant in Bankruptcy (AiB), czyli szkocka służba niewypłacalności. Działa wyłącznie w Szkocji. W Anglii, Walii i Irlandii Północnej obowiązują inne procedury — Bankruptcy, DRO albo IVA.

Sequestration ma dwie ścieżki: Minimal Asset Process (MAP) dla osób bez majątku i bez nadwyżki dochodu oraz Full Administration, gdy masz majątek, nieruchomość albo dochód pozwalający na wpłaty. To dwa tryby tej samej upadłości, nie dwa różne rozwiązania.

Jednej rzeczy nie da się obejść: wniosku nie złożysz samodzielnie. Musi przejść przez zatwierdzonego doradcę finansowego (approved money adviser) albo insolvency practitionera. Nikt nie zagwarantuje też jego uwzględnienia — decyduje AiB, zwykle w ciągu 8 dni roboczych.

KorzyściCo realnie daje sequestration

Sequestration to ostateczność — rozważa się ją, gdy DAS ani Trust Deed nie wchodzą już w grę.

Kto się kwalifikujeMAP czy Full Administration

Trzy warunki są wspólne dla obu ścieżek: mieszkasz w Szkocji (albo masz tam miejsce prowadzenia działalności), wniosek składa za Ciebie zatwierdzony doradca lub insolvency practitioner, a Twoją sytuację ocenia narzędzie Common Financial Tool.

MAP wymaga dodatkowo, żeby łączne zadłużenie nie przekraczało £25 000 — progu minimalnego już nie ma, zniesiono go 6 lutego 2023 r. Do limitu nie wlicza się kredytów studenckich. Nie możesz też mieć nadwyżki dochodu. Majątek łącznie musi być wart poniżej £2 000, a pojedynczy składnik nie może przekraczać £1 000; samochód jest zwolniony do £3 000. Z MAP wykluczają: własność gruntu lub nieruchomości, oszczędności powyżej £1 000 oraz polisa o wartości wykupu powyżej £1 000.

Full Administration przy wniosku składanym przez dłużnika wymaga zadłużenia co najmniej £3 000 i nie ma górnego limitu — to ścieżka dla osób poza kryteriami MAP.

Jest też droga niezależna od Ciebie: wierzyciel z długiem co najmniej £5 000 może złożyć do sheriff court petycję o Twoją sequestration, jeżeli jesteś „apparently insolvent” — widocznie niewypłacalny.

KosztyOpłaty i wpłaty dłużnika

Wniosek w trybie MAP kosztuje £0, a Full Administration £150 (wcześniej £200); ze zwolnienia z tej opłaty korzystają osoby na określonych zasiłkach oraz te bez nadwyżki dochodu.

Osobno liczą się wpłaty dłużnika — Debtor Contribution Order (DCO). W Full Administration AiB ustala je na pełną kwotę nadwyżki dochodu z Common Financial Tool, na 48 miesięcy od pierwszej wpłaty. Bez nadwyżki albo przy dochodzie wyłącznie z zasiłków DCO wynosi £0. W MAP DCO zawsze wynosi £0, a powiernikiem z urzędu jest sam AiB.

Przeniesienie sprawy z MAP do Full Administration (np. po wykryciu ukrytego majątku) może oznaczać dodatkowe opłaty. Open Finance Debt Solutions Ltd jest firmą komercyjną — nasze usługi są odpłatne, a ich koszt i sposób naliczania przedstawiamy przed podjęciem decyzji.

SkutkiCo się zmienia po ogłoszeniu

W MAP zwolnienie z długów (discharge) następuje po 6 miesiącach, ale ograniczenia obowiązują jeszcze przez kolejne 6. W Full Administration zwolnienie przychodzi zwykle po 12 miesiącach, a wpłaty DCO trwają do 48 miesięcy — discharge nie kończy obowiązku wpłat.

Każda sprawa trafia do publicznego, dostępnego online Register of Insolvencies. Według mygov.scot bankructwo widnieje tam co najmniej 5 lat, a sprawa MAP 18 miesięcy; AiB liczy ten okres inaczej, więc dokładny termin potwierdź w swojej sprawie. W historii kredytowej bankructwo pozostaje co najmniej 6 lat — tak samo po MAP, jak po Full Administration.

Banki dostają codzienne listy bankructw — rachunek może zostać zamrożony albo zamknięty; pełnomocnictwa (power of attorney) wygasają, a dostawcy gazu i prądu mogą przestawić Cię na licznik przedpłatowy. Zaciągając kredyt powyżej £2 000 — albo w dowolnej kwocie, jeśli masz już £1 000 innych długów — musisz ujawnić swój status; naruszenie tego obowiązku jest przestępstwem zagrożonym grzywną lub karą pozbawienia wolności.

Dom to osobna sprawa. Nieruchomość wyklucza MAP, a w Full Administration wchodzi do masy i powiernik może ją sprzedać. Jeżeli przez 3 lata od daty sequestration powiernik nie podejmie ustawowo określonych działań, prawo do niej wraca do Ciebie — choć sąd (sheriff) może ten okres wydłużyć. Warunek: powiernika trzeba powiadomić o nieruchomości w ciągu 3 miesięcy — inaczej trzy lata liczy się od dnia, w którym się o niej dowiedział.

Jak zacząćZanim zdecydujesz

Sequestration nie jest jedyną drogą w Szkocji. Debt Arrangement Scheme (DAS) to ustawowy program spłaty z zamrożeniem odsetek i opłat oraz ochroną prawną — i tym różni się od nieformalnego DMP, który ochrony nie daje. Protected Trust Deed to ugoda powiernicza od co najmniej £5 000 długu, standardowo na 4 lata. Jest też moratorium — 6-miesięczna ochrona przed egzekucją, która daje czas na decyzję, ale sama długu nie umarza i nie zatrzymuje naliczania odsetek ani opłat.

Pierwszym krokiem jest przegląd sytuacji: lista długów, dochodów, wydatków i majątku. Dopiero wtedy widać, które ścieżki w ogóle wchodzą w grę. Sam wniosek o sequestration składa zatwierdzony doradca lub insolvency practitioner; my tłumaczymy zasady po polsku i pomagamy zebrać dokumenty. Umów niezobowiązującą rozmowę — przejdziemy przez Twoją sytuację krok po kroku.