PodstawyCzym jest MAP i kto go prowadzi?
MAP (Minimal Asset Process) to uproszczona ścieżka sekwestracji, czyli szkockiej upadłości konsumenckiej. Podstawą prawną jest Bankruptcy (Scotland) Act 2016, a sprawę prowadzi Accountant in Bankruptcy (AiB) — agencja rządu szkockiego, która pełni w MAP także funkcję powiernika (trustee).
Wniosku nie można złożyć samodzielnie — robi to zatwierdzony doradca (approved money adviser) lub insolvency practitioner. MAP jest w Szkocji ścieżką najczęstszą: od kwietnia do czerwca 2026 AiB przyznał 482 MAP spośród 849 wszystkich upadłości, a wśród wniosków samych dłużników MAP stanowił blisko 70%.
MAP obowiązuje wyłącznie w Szkocji. W Anglii, Walii i Irlandii Północnej najbliższym rozwiązaniem jest Debt Relief Order (DRO) — odrębna procedura z innymi progami.
Kto się kwalifikujeWarunki, które trzeba spełnić
Kryteria wynikają wprost z ustawy. Trzeba spełnić wszystkie naraz:
- Związek ze Szkocją — mieszkasz tam teraz lub mieszkałeś w ciągu ostatniego roku, albo masz tam działalność.
- Brak dochodu rozporządzalnego — Common Financial Tool wykazuje zerową składkę albo pobierasz przepisane świadczenia od co najmniej 6 miesięcy przed wnioskiem.
- Dług do £25 000 — z odsetkami, na dzień wniosku. Dolnego progu nie ma od 6 lutego 2023. Kredyty studenckie objęte Education (Scotland) Act 1980 nie są wliczane.
- Majątek do £2 000 łącznie, przy czym żaden pojedynczy składnik nie może przekraczać £1 000.
- Pojazd do £3 000 nie liczy się jako majątek, jeśli rozsądnie go potrzebujesz.
- Brak nieruchomości — nie możesz być właścicielem gruntu, domu ani mieszkania.
- Karencja — żadnego MAP przez ostatnie 10 lat i żadnej innej upadłości przez ostatnie 5 lat.
Najczęstszy powód odpadnięcia to własny dom lub mieszkanie — właściciel nie kwalifikuje się nawet przy zerowym dochodzie.
KosztyIle kosztuje MAP?
Opłata za wniosek wynosi £0 — zniesiono ją 6 lutego 2023. W trakcie procedury nie wpłacasz rat na rzecz wierzycieli: Debtor Contribution Order jest w MAP ustalany na zero. Brak opłaty nie znaczy jednak, że MAP jest bez ceny — płacisz skutkami opisanymi niżej.
Jeden koszt bywa ukryty: gdy sprawa trafi do pełnej upadłości (np. podane informacje okazały się nieprawdziwe albo sytuacja się zmieniła), AiB nalicza przed zwolnieniem dodatkową opłatę administracyjną.
BilansZalety i ograniczenia MAP
Zalety MAP
- Brak opłaty i brak wpłat — £0 za wniosek, a Debtor Contribution Order ustalany jest na zero.
- Krótka procedura — zwolnienie z kwalifikujących się długów po 6 miesiącach od orzeczenia.
- Sprawę prowadzi AiB — powiernikiem jest agencja rządowa, nie firma prywatna.
O czym pamiętać
- To jest upadłość — z jej pełnymi skutkami, tylko w uproszczonej formie.
- Tylko Szkocja, bez nieruchomości — właściciel domu się nie kwalifikuje.
- Rejestr publiczny — 18 miesięcy w Register of Insolvencies.
- Historia kredytowa — co najmniej 6 lat od daty orzeczenia.
- Ograniczenia po zwolnieniu — przez kolejne 6 miesięcy obowiązek ujawnienia statusu upadłego przy zobowiązaniach powyżej £2 000 (samodzielnie lub wspólnie) oraz ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej; naruszenie jest przestępstwem zagrożonym grzywną, karą pozbawienia wolności lub obiema.
- Nie wszystko zostaje umorzone — m.in. grzywny, alimenty, długi zabezpieczone.
SkutkiCo MAP oznacza w praktyce?
Wpis w Register of Insolvencies jest jawny przez 18 miesięcy od daty upadłości. Informacja o upadłości zostaje w historii kredytowej co najmniej 6 lat, licząc od daty orzeczenia, a nie od zwolnienia — to sześć lat trudniejszego i droższego dostępu do kredytu, kart, najmu i części ubezpieczeń. Bank może zamrozić lub zamknąć rachunek; zwykle trzeba otworzyć basic bank account. Część pracodawców, głównie instytucje finansowe, nie zatrudnia osób w upadłości — sprawdź umowę o pracę.
Nie są umarzane: grzywny, kary i odszkodowania nałożone przez sąd, zobowiązania z tytułu oszustwa (w tym nadpłaty świadczeń), alimenty (aliment), niektóre kredyty studenckie, długi zabezpieczone oraz zobowiązania powstałe po dacie upadłości — czynsz, media, council tax. Ujawnienie majątku, spadku lub nieprawdziwych danych może przenieść sprawę do pełnej upadłości. Kolejny MAP będzie możliwy dopiero po 10 latach.
